Dekontaminacja narzędzi w klinikach i gabinetach

Rozwiązanie systemowe MELAG- dezynfekcja i sterylizacja narzędzi.

MELAG oferuje rozwiązanie systemowe do prawidłowej i zgodnej z wszelkimi wymogami dekontaminacji narzędzi w klinikach i gabinetach. Dzięki produktom MELAG osiąga się najlepszą ochronę dla zespołu i pacjentów, a także efektywne procesy robocze. Przedstawiamy zalety naszych wysokiej jakości produktów do mycia, dezynfekcji, sterylizacji, pakowania i dokumentowania narzędzi wielokrotnego użytku:

Dekontaminacja narzędzi obejmuje: mycie, dezynfekcję, pakowanie, sterylizację, dokumentację oraz zwolnienie narzędzi.

Proces dekontaminacji narzędzi należy przeprowadzić z odpowiednimi walidowanymi procesami przez osoby odpowiednio wykwalifikowane, tak aby prawidłowy przebieg tych procesów był zapewniony w sposób powtarzalny. Wszystko powinno przebiegać tak, aby nie było zagrożone bezpieczeństwo i zdrowie pacjentów, użytkowników i osób trzecich.

Personel odpowiedzialny za cały proces musi być wyposażony w środki ochrony indywidualnej.

Prawidłowa dekontaminacja narzędzi

Dekontaminacja wyrobów medycznych w Polsce jest kształtowana przed wszystkim poprzez poniższe akty prawne oraz wytyczne ośrodków referencyjnych:

Ustawa z dnia 20 maja 2010r. o wyrobach medycznych i jej nowelizacje. Aktualnie trwają prace legislacyjne nad nową ustawą o wyrobach medycznych, która prawdopodobnie będzie obowiązywała od 26 maja 2020r.

Ustawa o zapobieganiu, oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z 2008r.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej).

Ogólne Wytyczne z 2017 roku dla wszystkich podmiotów wykonujących procesy dekontaminacji, w tym sterylizacji wyrobów medycznych i innych przedmiotów wielorazowego użytku wykorzystywanych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz innych czynności, podczas których może dojść do przeniesienia choroby zakaźnej lub zakażenia.

Zostały opracowane przez Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa (SHL), Narodowy Instytut Leków (NIL) oraz Polskie Stowarzyszenie Sterylizacji Medycznej (PSSM).

Zaakceptowane są przez Państwowy Zakład Higieny (PZH) i Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Wytyczne są oficjalnym stanowiskiem Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Epidemiologicznych (PSPE), Polskiego Towarzystwa Medycyny Ubezpieczeniowej, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Instrumentariuszek, Zespołów ds. Kontroli Zakażeń Szpitalnych i Polskiego Stowarzyszenia Sterylizacji Medycznej (PSSM), Małopolskiego Stowarzyszenia Komitetów.

Wytyczne te są często krytykowane z uwagi na to, że zawarte w nich zapisy nie są aktem prawnym. Zawierają one także punkty, na które można spoglądać krytycznie. Niemniej jednak sanepid podczas kontroli może ocenić skuteczność i powtarzalność procedury mycia, dezynfekcji, sterylizacji i dokumentacji uwzględniając także Ogólne Wytyczne z 2017 roku.

Idealny proces dekontaminacji

Cały ciąg technologiczny można odpowiednio zorganizować za pomocą dopasowanych do siebie produktów jednego producenta. Proces dekontaminacji w praktyce lekarskiej i stomatologicznej musi być zdefiniowany w wewnętrznych instrukcjach roboczych oraz w planie higieny.

Warunkiem prawidłowej dekontaminacji narzędzi przy uwzględnieniu wspólnych wytycznych jest klasyfikacja wyrobów medycznych w zależności od ich zastosowania. Krytyczne narzędzia muszą przejść cały proces dekontaminacji, natomiast wyroby klasyfikowane jako półkrytyczne, które w myjni-dezynfektorze MELAtherm 10 lub MELAtherm 10 Evolution przeszły przez proces mycia i dezynfekcji wysokiego ryzyka mogą być od razu używane.

Prawidłowe przygotowanie narzędzi (ewentualne zbieranie, przetwarzanie wstępne, mycie wstępne i demontaż)

Prawidłowe przygotowanie narzędzi obejmuje: zbieranie, wstępne mycie z dezynfekcją i demontaż (ewentualnie) narzędzi oraz szybki ich transport z przestrzeni przetwarzania narzędzi do miejsca ich dekontaminacji. Przetwarzanie wstępne obejmuje wstępne usuwane dużych zabrudzeń oraz nierozpuszczalnych w wodzie osadów na narzędziach.

Wskazówki dla przygotowania narzędzi:

  • Narzędzia można gromadzić w miejscu użycia bez konieczności mycia z dezynfekcją wstępną jeśli transport do miejsca sterylizacji nie przekracza 3 godzin od chwili użycia do rozpoczęcia dekontaminacji. W przypadku, gdy wytwórca narzędzia zaleca inaczej należy zastosować się do jego zaleceń. Jeśli transport następuje po 3 godziach narzędzia wymagają mycia z dezynfekcją wstępną niezwłocznie po użyciu. W przypadku, gdy czas przekazania wyrobów przekracza 24 godziny musi być wykonana dezynfekcja średniego stopnia w miejscu użycia narzędzi.
  • Dla ochrony pracowników gabinetu oraz pacjentów transport narzędzi do przestrzeni dekontaminacji musi przebiegać w szczelnie zamkniętym pojemniku odpornym na uszkodzenia mechaniczne.
  • Do szczególnie uporczywych zabrudzeń można uzupełniająco zastosować urządzenie ultradźwiękowe. Do mycia wstępnego w celu ochrony narzędzi należy stosować odpowiednie szczoteczki z tworzywa sztucznego.

Więcej o procesie odkażania instrumentów

Mycie i dezynfekcja

Procesy mycia i dezynfekcji dzielimy na maszynowe i ręczne. Przy dekontaminacji maszynowej w myjni-dezynfektorze, nazywanej także dezynfektorem, myjnią lub myjnią-termodezynfektorem, narzędzia są myte w środku alkalicznym i dezynfekowane termicznie w temperaturze 90 stopni Celsjusza przez 5 minut, a na koniec suszone maszynowo. Dekontaminacja narzędzi w myjni jest bardzo efektywna kosztowo i czasowo.

Praktyczne wskazówki dotyczące mycia i dezynfekcji w myjni-dezynfektorze:

  • Wkładanie narzędzi do roztworu myjącego i dezynfekcyjnego bezpośrednio przed dekontaminacją maszynową nie jest wymagane, ale ma miejsce w wielu praktykach. Konieczne jest spłukanie środków myjących i dezynfekujących pod bieżącą wodą, aby w komorze myjni nie powstała piana.
  • Dekontaminować narzędzia należy najpóźniej 6 godzin po włożeniu do myjni, tak aby uniemożliwić zbyt silną koagulację białka.
  • w iniektorze termodezynfektorów MELAG przy użyciu dopasowanych adapterów myte i dezynfekowane są również przestrzenie wewnętrzne narzędzi wgłębionych, np. kątnic, końcówek skalera, endoskopów lub turbin.

Melag termodezynfektory

Test czystości, stanu oraz pielęgnacja wyrobów medycznych

Udokumentowany proces w myjni zapewnia, że spełnione są wszystkie wymagane parametry mycia maszynowego. Po zakończeniu procesu mycia, dezynfekcji i suszenia wykwalifikowany personel przeprowadza kontrolę wizualną i funkcjonalną narzędzi. Niektóre narzędzia wymagają dodatkowego zastosowania produktów do pielęgnacji, należy przy tym postępować zgodnie z zaleceniami producenta.

Wskazówki dotyczące testowania i pielęgnacji:

  • Narzędzia z uszkodzeniami lub zmianami na powierzchni muszą zostać natychmiast odseparowywane.
  • Narzędzia przegubowe i inne ruchome części należy pielęgnować używając odpowiedniego i nieprzepuszczającego pary oleju zgodnie z danymi producenta.

Pakowanie

Narzędzia sklasyfikowane w ocenie ryzyka jako krytyczne, przed sterylizacją w autoklawie muszą zostać odpowiednia opakowanie. Mogą być pakowanie w rękaw przy użyciu zgrzewarek, albo jako zestaw w kontenerze sterylizacyjnym.

Wskazówki dotyczące pakowania narzędzi:

  • Stosowanie osłon ochronnych w przypadku ostrych narzędzi uniemożliwia uszkodzenie opakowania foliowego.
  • Narzędzia przegubowe muszą być lekko otwarte,aby zapewnić odpowiednią sterylizację.
  • Opakowania papierowo-foliowe „rękawy” powinny być napełnione tylko do 75% pojemności i nie powinny przekraczać masy całkowitej 3 kg na opakowanie.

Zgrzewarki MELAG

Sterylizacja

Narzędzia krytyczne muszą być sterylizowane, najlepiej parą nasyconą. W tym celu w gabinetach stomatologicznych oraz lekarskich stosuje się sterylizatory parowe. Zgodnie z PN EN ISO 13060 sterylizatory dzieli się na klasy B, S i N. W Autoklawach klasy B możliwa jest sterylizacja narzędzi niezależnie od złożoności korpusu wgłębionego czy rodzaju opakowania i dlatego są najbardziej korzystne.

Wskazówki dotyczące sterylizacji:

  • Opakowanie foliowe położyć stroną papierową do dołu na tacy autoklawu.
  • Upewnić się, że opakowanie foliowe i tekstylia są umieszczone w górnej części sterylizatora, a ciężki i niezapakowany załadunek na dole.

Autoklawy i sterylizatory MELAG

Zwalnianie wsadu i dokumentacja

Proces dekontaminacji narzędzi kończy się zwolnieniem. Może się to odbywać przez upoważniony personel i wymaga dokumentowania. Obowiązujące przepisy wymagają od gabinetu lekarskiego dokumentacji prawidłowego przebiegu procesu. Kompletna dokumentacja zapewnia zgodność z przepisami prawa i wiarygodną identyfikowalność narzędzi do pacjenta.

Wskazówki dotyczące dokumentacji i zwolnienia:

  • Wszystkie dokumenty dekontaminacji narzędzi przechowywać co najmniej przez 5 lat. Ze względów warunkowanych kwestiami odpowiedzialności cywilnej zalecany jest okres przechowywania minimum 10, a najlepiej 30 lat.
  • Z uwagi na długie okresy przechowywania do zapisu całej dokumentacji MELAG rekomenduje cyfrowy nośnik danych.
  • Dla zapewnienia pełnej identyfikowalności po zastosowaniu narzędzia należy do karty pacjenta przypisać etykietę lub numer cyklu.

Rozwiązania MELAG w zakresie dokumentacji

Przechowywanie załadunku

Podczas transportu i magazynowania wysterylizowane wyroby medyczne nie mogą być narażone na niekorzystny wpływ. Aby zapobiec rekontaminacji, załadunek wymaga opakowania. Wyroby medyczne po dekontaminacji muszą być przechowywane w temperaturze pokojowej w czystym i suchym miejscu, zabezpieczone przed kurzem i pyłem. Należy ostrożnie obchodzić się z opakowaniami, aby uniknąć ich uszkodzenia.

Wskazówki przechowywania narzędzi:

  • Rekomenduje się, aby w przechowywaniu narzędzi nie przekraczać określonego okresu magazynowania. W Ogólnych Wytycznych z 2017 roku zaproponowany jest system punktowy, według niego czas przechowania np. narzędzi jednorazowo opakowanych, przechowywanych w zamkniętej szufladzie lub szafie w pokoju zabiegowym wynosi 3 miesiące. W przypadku podwójnego opakowania papierowo-foliowego i przechowaniu w podobnych warunkach czas wzrasta do 6 miesięcy (Ogólne Wytyczne 2017, rozdział 7.2).
  • Zaleca się przechowywanie wyrobów sterylnych w miejscu ich użycia tylko w liczbie koniecznej do wykonania jednej procedury.
  • Uszczelki wokół drzwi szaf stosowanych do przechowywania instrumentów chronią sterylizowane narzędzia przed kurzem,pyłem i wpływami zewnętrznymi.

Przed każdym użyciem należy ocenić szczelność opakowania, a w przypadku wątpliwości przekazać do powtórnej dekontaminacji.

Rozwiązania MELAG przechowywanie załadunku

Tworzenie przestrzeni dekontaminacji

Określone procesy do bezpiecznej dekontaminacji narzędzi

Prawidłowa przestrzeń dekontaminacji zapewnia idealną ochronę przed zakażeniami. Według Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia:

„Rozwiązanie przestrzenne sterylizatorni zapewnia na każdym etapie technologicznym jednokierunkowy ruch materiałów od punktu przyjęcia materiału skażonego do punktu wydania materiału sterylnego.”

„Sterylizatornia stanowi ciąg technologiczny obejmujący w kolejności:

1. odcinek (blat) materiałów skażonych, służący do wyładunku i przygotowania do mycia i dezynfekcji wstępnej lub zasadniczej

2. odcinek maszynowego mycia lub ręcznego mycia i dezynfekcji obejmujący urządzenie myjąco-dezynfekcyjne lub zlew 2-komorowy

3. odcinek (blat) materiałów czystych do przeglądania i pakietowania materiałów czystych przed sterylizacją

4. sterylizator parowy lub niskotemperaturowy, z wyłączeniem urządzenia na tlenek etylenu

5. odcinek (blat) materiałów sterylnych

6. stanowisko higieny rąk zorganizowane poza blatem roboczym.”

„Sterylizatornię lokalizuje się w oddzielnym pomieszczeniu lub wydzielonym do tego celu miejscu gabinetu diagnostyczno-zabiegowego, pod warunkiem zapewnienia rozdziału czasowego między wykonywaniem kolejnych etapów dekontaminacji wyrobów medycznych lub innych przedmiotów lub materiałów a udzielaniem świadczeń zdrowotnych.”

„W przypadku gdy sterylizatornia stanowi wydzielone miejsce w gabinecie diagnostyczno-zabiegowym, lokalizuje się ją poza drogami komunikacji i w odległości zapewniającej swobodny dostęp do miejsca udzielania świadczenia zdrowotnego, w trakcie wykonywania którego może dojść do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich.”

Przy organizowaniu miejsca dekontaminacji wyrobów medycznych ważne jest, aby prawidłowo przestrzegać podziału przestrzennego strefy brudnej i strefy czystej.

Strefa brudna obejmuje strefę wyładunku skażonych materiałów i przygotowania do mycia i dezynfekcji wstępnej lub zasadniczej, myjnie termodezynfektor i ewentualnie stanowisko robocze do dekontaminacji ręcznej.

W strefie czystej wydziela się odcinek kontrolny do rozładunku myjni oraz kontroli funkcjonalnej i sortowania. W strefie czystej znajduje się także zgrzewarka, autoklaw i urządzenie do dokumentowania.

W strefie sterylnej za autoklawem wydziela się miejsce do rozładunku materiałów sterylnych.

Dzięki właściwemu wyposażeniu przestrzeni dekontaminacji możemy zoptymalizować procesy i znacznie zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów. Oprócz tego zoptymalizowany cały proces dekontaminacji narzędzi oszczędza czas oraz pieniądze.

Korzyści zastosowania rozwiązania systemowego do dekontaminacji

Innowacyjne rozwiązanie systemowe MELAG do dekontaminacji narzędzi polega w praktyce na oszczędności kosztów konserwacji i eksploatacji oraz czasu jaki personel przeznacza na czynności związane z procesem dekontaminacji. W przypadku, gdy zarówno autoklaw, myjnia, zgrzewarka oraz inne urządzenia pochodzą od tego samego producenta, placówka medyczna ma pewność, że procesy są do siebie dobrze dopasowane, a obsługa sprzętów jest logiczna i prosta.

Istotną korzyścią jest także zastosowanie oprogramowania do dokumentacji i zwalniania MELAtrace. Wszystkie etapy procesu, są w pełni udokumentowane i bezpiecznie archiwizowane. Nie trzeba nabywać wielu licencji, gdyż kompleksowe dokumentowanie całego procesu odbywa się tylko dzięki jednemu oprogramowaniu bez rocznych kosztów licencji.

Serwis oraz sprzedaż od sprawdzonego, autoryzowanego przedstawiciela firmy MELAG zapewnia najlepsze doradztwo oraz jakość obsługi.